Nam sinh điểm cao ngất ngưởng vẫn trượt trường top đầu, cơ quan tuyển sinh khẳng định: "Em không còn đủ điều kiện xét tuyển"

Kỳ thi đại học tại Trung Quốc nổi tiếng là một trong những kỳ thi cạnh tranh nhất thế giới. Tuy nhiên, ngoài điểm số, việc hiểu rõ các quy định tuyển sinh cũng quan trọng không kém. Mới đây, câu chuyện của một nam sinh đạt 691 điểm nhưng vẫn vuột mất cơ hội vào Đại học Thanh Hoa và Đại học Bắc Kinh đã thu hút sự quan tâm lớn, đồng thời trở thành lời cảnh báo về những "cái bẫy" trong quá trình đăng ký nguyện vọng.

Nhân vật trong câu chuyện là Lăng Thần Phong, thí sinh tỉnh Quảng Đông. Trong kỳ thi đại học năm nay, nam sinh đạt 691 điểm, xếp thứ 88 toàn tỉnh ở tổ hợp Vật lý, trong đó riêng môn Toán đạt 140 điểm. Trước kỳ thi, cậu đã đăng ký tham gia Chương trình Cường Cơ (Strong Foundation Program) của Đại học Phục Đán và lần lượt vượt qua vòng sơ tuyển, phỏng vấn cũng như bài kiểm tra thể lực.

Được biết, Strong Foundation Program do Bộ Giáo dục Trung Quốc khởi xướng từ năm 2020, là một chương trình tuyển sinh và đào tạo đại học cấp quốc gia. Mục tiêu chính của chương trình là phát hiện, bồi dưỡng những sinh viên xuất sắc có đam mê đặc biệt với các môn khoa học cơ bản (như Toán học, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Triết học, Lịch sử...). Qua đó, chương trình nhằm giải quyết các nhu cầu chiến lược trọng yếu của quốc gia trong các lĩnh vực công nghệ cao và nghiên cứu nền tảng.

Quay lại với câu chuyện của Lăng Thần Phong, sau khi điểm thi được công bố, hệ thống tuyển sinh của tỉnh Quảng Đông tự động trích xuất hồ sơ điện tử của nam sinh này để xét tuyển theo diện Chương trình Cường Cơ. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ tiêu của cậu được khóa ngay từ vòng tuyển sớm và hệ thống không còn cho phép đăng ký nguyện vọng ở đợt xét tuyển đại học thông thường.

Theo thông tin được chia sẻ, ngay trong tối hôm đó, nhóm tuyển sinh của Đại học Thanh Hoa và Đại học Bắc Kinh đã liên hệ, bày tỏ mong muốn tiếp nhận nam sinh. Tuy nhiên, mọi chuyện đã không thể thay đổi. Sau khi thí sinh vượt qua kỳ đánh giá của trường và hồ sơ được cơ quan quản lý giáo dục phê duyệt, dữ liệu tuyển sinh sẽ được khóa theo quy định và không thể rút lại hay điều chỉnh.

Nhiều người cho rằng đây chỉ là vấn đề kỹ thuật, nhưng thực tế đây là quy định của Chương trình Cường Cơ. Ngay từ thời điểm đăng ký và xác nhận tham gia, thí sinh đã đồng ý với các điều khoản tuyển sinh. Sau khi hoàn tất các vòng đánh giá và được hệ thống xét tuyển, việc thay đổi lựa chọn gần như không còn khả năng thực hiện, ngay cả cán bộ tuyển sinh cũng không thể can thiệp.

Tại Trung Quốc, không ít phụ huynh và học sinh vẫn hiểu lầm rằng Chương trình Cường Cơ chỉ là một phương án dự phòng, có thể "giữ chỗ" trước rồi chờ điểm thi để quyết định có nhập học hay không.

Tuy nhiên, chương trình này được xây dựng nhằm tuyển chọn những học sinh thực sự muốn theo đuổi các ngành khoa học cơ bản như Toán học, Vật lý hay Hóa học – những lĩnh vực được xem là nền tảng cho nghiên cứu và đổi mới công nghệ.

Đại học Phục Đán vốn nổi tiếng với ngành Toán học, sở hữu các phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia và có nhiều chương trình hợp tác quốc tế. Theo chia sẻ, Lăng Thần Phong cũng từng bày tỏ niềm yêu thích đặc biệt với Toán học thuần túy. Vì vậy, việc lựa chọn Phục Đán không phải quyết định ngẫu hứng mà xuất phát từ định hướng theo đuổi nghiên cứu lâu dài.

Dẫu vậy, câu chuyện vẫn tạo ra nhiều tranh luận. Không ít người tiếc nuối khi một thí sinh đạt 691 điểm lại không thể vào Thanh Hoa hay Bắc Đại. Song cũng có ý kiến cho rằng vấn đề không nằm ở số điểm mà ở việc nhiều người vẫn coi kỳ thi đại học như cuộc trao đổi, trong đó mỗi điểm số đều phải quy đổi thành "tấm vé" vào trường danh tiếng nhất.

Từ năm 2020 tại Trung Quốc, Chương trình Cường Cơ được triển khai để thay thế cơ chế tuyển sinh tự chủ trước đây. Đến năm 2026, Quảng Đông lần đầu áp dụng cơ chế hệ thống tự động ưu tiên xét tuyển và khóa hồ sơ đối với thí sinh đủ điều kiện. Dù quy định không mới, nhiều phụ huynh và giáo viên vẫn giữ cách hiểu cũ, cho rằng có thể vừa đăng ký Thanh Hoa, Bắc Đại, vừa coi Chương trình Cường Cơ như phương án "giữ chỗ".

Trước đó, Bộ Giáo dục Trung Quốc cũng từng nhiều lần khuyến cáo không nên xem Chương trình Cường Cơ là bước đệm để vào các trường đại học hàng đầu. Tuy nhiên, theo bài viết, tại một số địa phương, không ít học sinh vẫn được hướng dẫn đăng ký theo cách này mà chưa hiểu đầy đủ về những ràng buộc của chương trình.

Đây cũng không phải trường hợp cá biệt tại nước này khi năm trước, tại tỉnh Giang Tô, một thí sinh đạt 687 điểm cũng rơi vào tình huống tương tự khi hồ sơ bị khóa sau khi trúng tuyển Chương trình Cường Cơ của Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc. Gia đình sau đó đã khiếu nại lên cơ quan quản lý giáo dục nhưng kết quả vẫn không thay đổi, bởi hệ thống tuyển sinh vận hành theo quy trình đã được quy định sẵn và không có ngoại lệ chỉ vì thí sinh đạt điểm cao.

Theo Sohu