Hiểu lầm của cha mẹ, trẻ lỡ cơ hội phòng RSV

3 hiểu lầm khiến trẻ bỏ lỡ thời điểm vàng phòng RSV ở giai đoạn nhũ nhi

Nhiều cha mẹ rất quan tâm đến sức khỏe của con trong năm đầu đời nhưng vẫn chần chừ trước giải pháp phòng virus hợp bào hô hấp RSV. Sự do dự này đến từ những hiểu lầm phổ biến, khiến trẻ bỏ lỡ thời điểm vàng để được bảo vệ sớm trước một trong những loại virus hô hấp hàng đầu gây viêm phổi, viêm tiểu phế quản ở trẻ nhỏ dưới 1 tuổi.

Trẻ nhũ nhi có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, dễ trở thành "mục tiêu" của virus hợp bào hô hấp RSV. Ảnh minh họa: Shutterstock

Không ít cha mẹ cho rằng kháng thể từ mẹ truyền sang đã đủ để bảo vệ con khỏi các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, trong đó có RSV trong suốt năm đầu đời. Tuy nhiên, theo nghiên cứu, miễn dịch thụ động từ mẹ chỉ đóng vai trò hỗ trợ ban đầu và có thể giảm dần theo thời gian, thường bắt đầu suy giảm sau sinh vài tháng. Trong khi đó, nguy cơ phơi nhiễm bệnh truyền nhiễm ở trẻ vẫn kéo dài suốt năm đầu đời, đặc biệt khi trẻ bắt đầu tiếp xúc nhiều hơn với người thân, môi trường sống hoặc anh chị đi học bên ngoài. Do đó, chỉ dựa vào kháng thể từ mẹ có thể chưa đủ để bảo vệ trẻ trong cả năm đầu tiên.

Hiểu lầm thứ hai là nghĩ rằng sau 6 tháng tuổi trẻ đã cứng cáp hơn, miễn dịch tốt hơn nên không còn đáng lo ngại trước RSV. Trên thực tế, trẻ nhũ nhi từ 6-12 tháng tuổi vẫn có nguy cơ mắc RSV và cần can thiệp y tế. Trong đó, 53,3% ca nhiễm RSV được chăm sóc y tế tại cơ sở ngoại trú; 43,5% ca nhiễm RSV dẫn đến thăm khám tại khoa Cấp cứu. Điều này cho thấy nguy cơ do RSV không dừng lại sau giai đoạn sơ sinh mà vẫn tiếp diễn trong suốt năm đầu đời.

Ở trẻ nhũ nhi, RSV có thể diễn tiến rất nhanh, gây viêm phổi, viêm tiểu phế quản, suy hô hấp và phải điều trị tích cực bằng máy thở. Ảnh minh họa: Shutterstock

Một hiểu lầm khác là cho rằng chỉ trẻ sinh non hoặc có bệnh nền mới dễ mắc RSV nặng, còn trẻ khỏe mạnh, sinh đủ tháng thì ít nguy cơ hơn. Thực tế, phần lớn trẻ, từ 70% đến gần 100% trẻ nhũ nhi nhập viện do RSV trước đó đều khỏe mạnh và sinh đủ tháng. 66% trẻ nhũ nhi cần nhập khoa hồi sức tích cực (ICU) và 60% thở máy do nhiễm RSV trước đó đều khỏe mạnh và sinh đủ tháng. RSV vì thế có thể ảnh hưởng đến mọi trẻ nhũ nhi, không chỉ riêng nhóm nguy cơ cao như nhiều người vẫn nghĩ.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, RSV là nguyên nhân hàng đầu gây nhập viện ở trẻ dưới 1 tuổi, nhưng chúng ta lại rất khó dự đoán em bé nào sẽ có nguy cơ trở nặng và nhập viện, dù là trẻ sinh đủ tháng, khỏe mạnh trước đó, bao gồm cả trẻ nhũ nhi nhỏ tháng (dưới 6 tháng) hay lớn tháng hơn (6-12 tháng tuổi).

Thấu hiểu đúng giúp cha mẹ nhận thức rõ tầm quan trọng của việc bảo vệ con trước tác nhân RSV gây ra trong năm đầu đời. Việc chần chừ hoặc hiểu sai có thể khiến mẹ bỏ lỡ thời điểm vàng trong hành trình bảo vệ con.

Nhiều trẻ nhỏ mắc bệnh do RSV vào thời điểm giao mùa biến chứng nặng, phải nhập viện điều trị. Ảnh: Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai

Bệnh do RSV không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ mà còn tạo gánh nặng đáng kể cho cả gia đình và người chăm sóc. Khi con ốm kéo dài hoặc phải nhập viện, nhiều cha mẹ phải tạm ngưng công việc, đảo lộn sinh hoạt, chịu áp lực tài chính và căng thẳng tinh thần. Chi phí chăm sóc sức khỏe có thể tăng nhanh từ khám ngoại trú, thuốc men, cấp cứu đến nằm viện hoặc điều trị tích cực nếu bệnh chuyển nặng. Do đó, cha mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ về giải pháp tiêm phòng để bảo vệ cho con trong giai đoạn nhũ nhi.

Tạo dựng nền tảng sức khỏe cho con từ những tháng đầu đời bằng tiêm chủng

Bên cạnh vắc xin tiêm cho phụ nữ mang thai để trẻ được bảo vệ gián tiếp, hiện nay còn có giải pháp mới là kháng thể đơn dòng, giúp bảo vệ trực tiếp cho trẻ khỏi RSV.

Kháng thể đơn dòng có thể được sử dụng cho trẻ nhũ nhi ở bất kỳ thời điểm nào, bao gồm ngay sau khi sinh, mang lại sự bảo vệ nhanh chóng và trực tiếp chống lại RSV trong năm đầu đời quan trọng này.

Cơ chế hoạt động của vắc xin và kháng thể đơn dòng là khác nhau. Vắc xin giống như "người huấn luyện" - giúp cơ thể trẻ học cách chống lại nhiễm trùng theo thời gian, thường cần vài tuần để phát huy hiệu quả và khả năng tạo kháng thể cũng phụ thuộc vào hệ miễn dịch của người được tiêm. Còn kháng thể đơn dòng lại giống như "người bảo vệ có sẵn" - bắt đầu bảo vệ sớm cho trẻ sau khi tiêm mà không cần thời gian để "huấn luyện" hệ miễn dịch.

Cha mẹ hãy trao đổi với bác sĩ về giải pháp tiêm phòng RSV cho bé. Ảnh minh họa: Shutterstock

Khi trẻ được bảo vệ tốt hơn, giúp tạo tiền đề cho sự phát triển khỏe mạnh của con. Đồng thời, giảm nguy cơ nhiễm, trở nặng và nhập viện do RSV, gia đình cũng giảm bớt gánh nặng chăm sóc, chi phí điều trị và áp lực tâm lý trong những tháng đầu nuôi con.

Bảo vệ trực tiếp bé yêu khỏi RSV. Hãy trao đổi với bác sĩ về giải pháp tiêm phòng cho bé với kháng thể đơn dòng.