Chi hàng trăm triệu cho một đồ án tốt nghiệp ngành Thiết kế thời trang, tốt nghiệp xong thì làm gì?

“Làm đồ án hoành tráng mỗi mùa tốt nghiệp vậy sẽ tốn bao tiền?”, “Tốt nghiệp rồi ra làm gì khi cũng chỉ có số ít NTK nổi tiếng?”, “Người làm thời trang chắc lúc nào cũng sẽ mặc đẹp nhỉ?”,...

Những câu hỏi này luôn xuất hiện mỗi mùa tốt nghiệp ngành Thiết kế thời trang. Đặc biệt khi mạng xã hội liên tục chia sẻ hình ảnh những bộ sưu tập được đầu tư chỉn chu, các buổi trình diễn chuyên nghiệp hay những con số gây bất ngờ về chi phí thực hiện đồ án, sự tò mò về ngành học này càng lớn hơn.

Mỹ Duyên và Phương Di - hai bạn trẻ vừa hoàn thành đồ án tốt nghiệp Thiết kế thời trang tại Đại học Văn Lang là những người vừa trải qua tất cả những điều đó. Từ chuyện học, làm đồ án đến định hướng nghề nghiệp, câu trả lời của cả hai phần nào hé lộ tất tần tật về ngành nghề này.

Học Thiết kế thời trang là phải ăn mặc đẹp: Lầm to!

Giống như nhiều bạn trẻ yêu thích thời trang, Mỹ Duyên từng nghĩ học Thiết kế thời trang chủ yếu là vẽ đẹp và thỏa sức sáng tạo. Thế nhưng càng học, cô càng nhận ra phía sau một bộ trang phục là cả một quy trình dài, từ nghiên cứu ý tưởng, tìm chất liệu, làm mẫu thử, dựng rập, may mẫu đến hoàn thiện từng chi tiết nhỏ nhất.

Trong khi đó, Phương Di cũng có trải nghiệm tương tự. Từ nhỏ cô đã thích vẽ và yêu quần áo, nhưng chỉ khi theo học mới hiểu thời trang không đơn thuần là tạo ra cái đẹp, mà còn là cách kể một câu chuyện, phản ánh văn hóa và góc nhìn của người thiết kế.

Theo chia sẻ của cả hai, chương trình học cũng khác khá nhiều so với suy nghĩ của nhiều người. Ngoài các môn thiết kế, dựng rập, may, minh họa thời trang hay sử dụng phần mềm chuyên ngành, sinh viên còn học về lịch sử thời trang, văn hóa, marketing, vật liệu... Càng về năm cuối, thời lượng thực hành càng chiếm ưu thế khi mọi người liên tục hoàn thiện sản phẩm và đồ án.

“Thực tế khi bước vào học mình mới biết cần phải tìm hiểu rộng hơn rất nhiều ngoài chuyện biết vẽ hay yêu thích thời trang. Chúng mình phải nghiên cứu lịch sử, văn hóa, xu hướng, chất liệu, kỹ thuật rập, công nghệ may và cả cách xây dựng một bộ sưu tập hoàn chỉnh. Điều khiến mình bất ngờ nhất là thời gian dành cho việc nghiên cứu ý tưởng còn nhiều hơn cả việc vẽ", Phương Di chia sẻ.

Những học kỳ thông thường, lịch học không quá khác biệt so với nhiều ngành khác. Tuy nhiên, đến mùa đồ án, nhịp sống gần như thay đổi hoàn toàn.

Mỹ Duyên bày tỏ: “Những học kỳ bình thường thì lịch học cũng giống các ngành khác. Nhưng với những ai đã từng học thiết kế thời trang hẳn đều biết đến mùa đồ án thì sẽ bận rộn cỡ nào. Gần như ngày nào cũng có mặt ở xưởng may hoặc các chợ vải để tìm sản phẩm phù hợp cho bộ sưu tập của mình”.

Thông thường, một bộ sưu tập thường được thực hiện trong vài tháng. Đây cũng là giai đoạn áp lực nhất khi vừa phải chạy tiến độ, vừa liên tục chỉnh sửa sản phẩm để đáp ứng yêu cầu của giảng viên và bám sát ý tưởng ban đầu. Chỉ một chi tiết chưa đạt cũng có thể phải làm lại từ đầu.

Sau khi hoàn thành, các bộ sưu tập không chỉ phục vụ buổi bảo vệ tốt nghiệp. Đây còn là "tài sản" quan trọng trong portfolio xin việc, tham gia các cuộc thi thiết kế, triển lãm hoặc được cho thuê để chụp lookbook, biểu diễn.

Một quan niệm khác cũng thường gắn với sinh viên ngành này là ai cũng ăn mặc rất cầu kỳ, cá tính. Tuy nhiên, cả Mỹ Duyên và Phương Di đều bật cười trước định kiến này.

Theo họ, mỗi người đều có phong cách riêng. Có bạn rất nổi bật nhưng cũng có nhiều người ăn mặc đơn giản để thuận tiện cho việc học, di chuyển giữa xưởng may, chợ vải và trường học. Quan trọng nhất vẫn là tư duy thiết kế và sản phẩm, chứ không phải vẻ ngoài.

Ngành học bị gán mác “con nhà giàu”, tốt nghiệp xong thì làm gì?

Một trong những định kiến phổ biến nhất về ngành Thiết kế thời trang là đây là "sân chơi của con nhà giàu" vì chi phí quá lớn.

Theo Mỹ Duyên, nhận định này đúng một phần bởi ngành học thực sự cần đầu tư, đặc biệt là vào các đồ án. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa chỉ những người có điều kiện mới có thể theo đuổi. Bởi nếu biết cách cân đối chi phí và đầu tư đúng lúc thì vẫn có học tốt được ngành này.

Thông thường, các khoản chi lớn nhất cho việc làm đồ án bài tập thường đến tử vải, nguyên phụ liệu, in ấn, dụng cụ học tập và các mẫu thứ. Tuy nhiên với đồ án tốt nghiệp, hầu hết sẽ được đầu tư mạnh tay hơn.

Được biết, các đồ án trong quá trình học sẽ trong khoảng 5 - 10 triệu đồng hoặc hơn, tuỳ theo số lượng sản phẩm làm ra. Còn đồ án tốt nghiệp, tuỳ theo mức độ đầu tư, tổng chi phí có thể trong khoảng trên dưới 100 triệu đồng nếu không có phí phát sinh.

“Các kinh phí cho đồ án thông thường sẽ gồm phụ liệu, đến vải, sản phẩm,... Còn riêng đồ án tốt nghiệp thì mức đầu tư sẽ cao hơn vì sẽ chi nhiều vào các mẫu thử trong xuyên suốt quá trình làm đến sản phẩm cuối và model, chụp hình, makeup,... các chi phí phát sinh”, Mỹ Duyên chia sẻ.

Mỹ Duyên cũng tiết lộ để có kinh phí làm đồ án, thường sinh viên ngành thiết kế sẽ đi làm thêm từ sớm.

Không ít người làm trợ lý thiết kế, stylist, hỗ trợ các thương hiệu, dựng rập, minh họa thời trang, sản xuất mẫu hoặc nhận các dự án freelance. Có người còn bán hoặc cho thuê chính những sản phẩm mình thực hiện trong quá trình học để tích lũy tiền cho đồ án tốt nghiệp.

“Về phía mình thì nhận được sự hỗ trợ đến từ gia đình nhưng ngoài ra mình cũng dành dụm thêm từ việc cho thuê các sản phẩm đồ án”, Mỹ Duyên bày tỏ.

Nói thêm về ngành nghề của mình, Phương Di cho hay ngành thời trang cũng không hề "đóng khung" trong công việc nhà thiết kế như nhiều người vẫn nghĩ. “Ngoài trở thành nhà thiết kế thời trang, chúng mình còn có thể làm thiết kế kỹ thuật, phát triển sản phẩm, stylist, visual merchandiser, fashion illustrator, quản lý sản xuất, quản lý thương hiệu thời trang, nghiên cứu xu hướng hoặc xây dựng thương hiệu riêng. Ngành thời trang có khá nhiều vị trí phù hợp với những thế mạnh khác nhau chứ không chỉ mỗi công việc nhà thiết kế”, Phương Di nói.

Song, Phương Di cũng cho rằng đây là một lĩnh vực có tính cạnh tranh cao khi mỗi năm sẽ có hàng nghìn sinh viên tốt nghiệp, ai cũng có tài năng, thế mạnh riêng. Do đó ngoài chuyên môn, cần phải liên tục cập nhật kiến thức, bắt trend, đầu tư cho portfolio và giữ thái độ làm việc chuyên nghiệp.

“Nhiều người nghĩ chỉ cần có năng khiếu là đủ nhưng thực ra sự kiên trì, tính kỷ luật và nỗ lực mới là điều giúp mình theo được nghề. Đây là ngành có tính cạnh tranh cao nhưng cơ hội vẫn rất lớn cho những người có năng lực và dấu ấn riêng. Vì vậy mình nghĩ, tinh thần học hỏi cũng là những yếu tố giúp một người có thể phát triển lâu dài trong nghề này”, Phương Di bày tỏ.

Ảnh: NVCC