Bắt đầu lại ở một thành phố mới, chuyên gia nhấn mạnh: Khó khăn không tự biến mất chỉ vì bạn chuyển từ nơi này sang nơi khác

Những năm gần đây, câu chuyện rời Hà Nội hay TP.HCM và chuyển tới một thành phố khác để sinh sống, xuất hiện với tần suất nhiều hơn trong các cuộc trò chuyện của người trẻ. Có người muốn tìm một nơi có chi phí sống dễ thở hơn, có người đặt mục tiêu mua nhà thay vì tiếp tục thuê, cũng có người thì chỉ đơn giản là kỳ vọng thay đổi môi trường sẽ mang đến một nhịp sống phù hợp hơn với bản thân và gia đình.

Thế nhưng, quyết định dịch chuyển chưa bao giờ chỉ là bài toán của chuyện tiền bạc, tài chính. Một thành phố mới có thể mang đến nhiều cơ hội, nhưng cũng đi kèm không ít biến số: Công việc, thu nhập, khả năng thích nghi, các mối quan hệ, hay đơn giản nhất là việc chúng ta có thực sự phù hợp với cuộc sống ở đó hay không.

Mỗi lựa chọn bạn đưa ra dù lớn hay nhỏ, đều tiềm ẩn những phần “sai số”. Với một quyết định lớn như thay đổi môi trường sống từ thành phố này sang thành phố khác, khả năng “sai số” ấy càng lớn hơn và đương nhiên, cũng không thể loại bỏ hoàn toàn. Đơn giản vì “phải ở mới biết”.

Vậy những người đang có dự định dịch chuyển cần làm gì, chuẩn bị ra sao để bản thân không rơi vào tình cảnh hối hận với quyết định của mình? Để tìm lời giải đáp cho thắc mắc này, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với chị Nguyễn Kim Liên - Chuyên gia Tư vấn Tài chính cá nhân, Founder Công ty TNHH Amy Advisory.

Đừng biến quyết định dịch chuyển thành 1 cuộc chạy trốn: Khó khăn không mất đi chỉ vì bạn chuyển từ nơi này sang nơi khác

Theo chị, để có thể tự tin dịch chuyển đến một thành phố mới, mỗi người nên chuẩn bị một "quỹ an toàn" như thế nào? Có nên đặt ra một mức tiết kiệm tối thiểu hoặc nguồn thu nhập ổn định trước khi đưa ra quyết định?

Kế hoạch tài chính khi dịch chuyển có thể khác nhau rất lớn phụ thuộc vào hoàn cảnh của mỗi người. Có 3 yếu tố cần cân nhắc.

Thứ nhất là nguồn thu chủ động: Công việc chính của bạn là gì, thu nhập có thay đổi giữa các tỉnh thành không ? Mất bao nhiêu lâu để bạn tìm được nguồn thu nhập chủ động ở thành phố mới ?

Thứ hai là nguồn thu thụ động: Ví dụ bạn có sẵn nhà cho thuê, 1 công việc kinh doanh đã có dòng tiền ổn định hoặc 1 khoản đầu tư tài chính có cổ tức/trái tức hàng năm,.. tất cả đều cần được xem xét để đưa vào cơ cấu dòng thu nhập vì mọi thứ đều có thể thay đổi. Điều bạn cần suy nghĩ là: Khoản thu nhập thụ động này có ổn định hay không, có thể trang trải được bao nhiêu % chi phí thiết yếu? Các yếu tố ảnh hưởng đến nguồn thu thụ động này là gì?

Thứ ba là bài toán về chi phí: Chi phí thiết yếu ở thành phố mới là bao nhiêu, cần bao lâu để gia đình/bản thân ổn định sinh hoạt, làm quen với nhịp sống mới, chi phí chuyển đổi có thể phát sinh?

Sau khi có câu trả lời cho tất cả những giả thiết trên, chúng ta mới quyết định được xem cần chuẩn bị một “quỹ dịch chuyển” là bao nhiêu.

Với những người đã tìm được công việc tại nơi ở mới, với mức thu nhập tương đương hoặc tốt hơn nơi cũ thì thời gian ổn định cuộc sống sẽ nhanh hơn. Ngược lại, với những người chưa có công việc ổn định, khoản tiền cần chuẩn bị cho việc dịch chuyển sẽ nhiều hơn, tối thiểu nên tương đương chi phí sinh hoạt cơ bản trong 1 năm, nếu không muốn phải khăn gói về quê sớm.

Nếu một bạn trẻ/một gia đình trẻ tìm đến chị để xin lời khuyên cho việc "rời thành phố lớn tới thành phố nhỏ để mua nhà, làm việc và sinh sống”, chị sẽ đặt ra những câu hỏi nào trước khi khuyên họ nên đi hay ở lại ?

Thực tế, tôi cũng đã tư vấn cho nhiều trường hợp như vậy chứ không còn là “nếu”. Bản thân gia đình tôi cũng chính là “một gia đình trẻ, rời thành phố lớn tới thành phổ nhỏ để mua nhà, làm việc và sinh sống” được 5 năm rồi, nên bạn bè và khách hàng cũng thường hay hỏi mỗi khi có ý định muốn dịch chuyển. Câu hỏi lớn nhất sau mỗi buổi tư vấn để họ có thể ra quyết định nên đi hay ở luôn là: “Tại sao?”.

Gần đây nhất có 1 gia đình trẻ, cũng chia sẻ rằng giá thuê nhà ở Hà Nội của họ đang quá cao còn sức khỏe của con cái và bản thân cũng đi xuống do nhiều lý do. Họ cũng bày tỏ ý định chuyển đến một vùng đất mới, sẵn sàng bắt đầu lại toàn bộ từ đầu. Nhưng đến khi đặt những câu hỏi sâu hơn, tôi nhận ra đó lại không phải là nguyên nhân chính. Ý định thay đổi nơi ở chỉ là “cái cớ” để hai vợ chồng muốn thử thay đổi hoàn cảnh sống để “kiểm tra” mối quan hệ giữa họ xem còn có thể cải thiện được không.

Và tôi cũng trả lời luôn rằng: Một mối quan hệ có vấn đề thì ở đâu cũng sẽ có vấn đề, nhất là ở môi trường mới, vấn đề thậm chí còn “phình to ra” với nhiều khó khăn hơn. Liệu 2 vợ chồng có dám đối mặt không? Thế nên, tôi luôn khuyên mọi người: Đừng biến quyết định dịch chuyển thành 1 cuộc chạy trốn, khó khăn sẽ không mất đi chỉ vì bạn chuyển từ nơi này sang nơi khác.

Một trường hợp khác cũng là một gia đình trẻ, phân vân rất nhiều nên đi hay ở. Tôi thấy căn bản là cũng chưa thực sự muốn đi nên mới phân vân nhiều như vậy. Đến một nơi hoàn toàn mới, chắc chắn sẽ có những khó khăn trở ngại bước đầu: Từ việc đơn giản nhất là giao tiếp với người địa phương, đến thời tiết khí hậu - dù có tốt hơn cũng chưa chắc đã hợp hơn. Nhưng người muốn đi thì sẽ tìm giải pháp, còn người chưa muốn thì chỉ thấy lý do.

Việc thay đổi nơi định cư và xây dựng cuộc sống mới luôn là một quyết định lớn cả về tài chính lẫn cách bạn muốn trải nghiệm cuộc sống, cho nên, cần có một niềm tin vào bản thân và động lực đủ lớn thì mới thành được.

Với quyết định dịch chuyển, cần quan tâm nhiều yếu tố hơn là chuyện tiền bạc

Như chị đã chia sẻ, thay đổi môi trường sống là một quyết định lớn. Tiền bạc rõ ràng vẫn luôn là yếu tố quan trọng - dù ở đâu đi chăng nữa, nhưng để hạn chế tối đa cảm giác hối hận sau khi chuyển đi, mỗi người cần lưu tâm những điều gì bên cạnh các mục tiêu về tài chính?

Tôi cho rằng không nên tách rời tiền bạc ra khỏi các yếu tố khác trong quá trình suy tính để đưa ra quyết định dịch chuyển. Bởi tính hiệu quả trong tài chính cá nhân không nên chỉ nhìn dưới góc độ tiền bạc, mà rộng hơn còn là chất lượng sống của cá nhân và gia đình. Trong đó, nhà ở lẫn tiền bạc chỉ là 1 trong các phương tiện sống. Để đưa ra lựa chọn, mỗi người hoặc mỗi gia đình cần xem xét trên các tiêu chí và thứ tự ưu tiên khác nhau dựa trên giá trị sống đang hướng đến.

Đó thường là các tiêu chí về: (1) sức khỏe, (2) thời gian, (3) tài chính, (4) các mối quan hệ gia đình và xã hội, và (5) sự đáp ứng đối với các nhu cầu cá nhân.

Mỗi giai đoạn trong cuộc sống, mức độ ưu tiên cho các tiêu chí trên cũng thay đổi nên chúng ta chỉ có thể đánh giá tính hiệu quả tại từng thời điểm, từng giai đoạn sống của mình, chứ không thể có đáp án chung cho tất cả mọi người trong dài hạn được.

Vậy theo chị, trước khi quyết định chuyển đến một thành phố mới, người trẻ cần đánh giá những yếu tố tài chính nào và đâu là những "chi phí ẩn" mà nhiều người thường bỏ qua?

Tôi cho rằng các yếu tố tài chính cần cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định dịch chuyển là: (1) Thu nhập tại nơi ở mới, (2) Chi phí sinh hoạt thiết yếu, (3) Khoản tài chính để ổn định cuộc sống ở nơi mới, (4) Chi phí chuyển đổi và (5) Giá BĐS.

Thứ “chi phí ẩn” mà nhiều người thường bỏ qua, đó có thể là gói tập 2 năm bạn mới đăng ký từ 6 tháng trước, đó có thể là khóa học đã lỡ đóng nay phải chuyển nhượng lại,.. đó còn là chi phí vé máy bay, tàu xe khứ hồi hàng năm mỗi dịp lễ tết, thăm thân hay khi gia đình có việc đột xuất hoặc chỉ đơn giản là bạn quá nhớ nhà, nhớ những hương vị quê hương thân thuộc mà không nơi nào có thể mang lại được.

Chân thành cảm ơn chị vì những chia sẻ!