2 ngày trước - 30/7, sân bay Tân Sơn Nhất ghi nhận 1 máy bay bất ngờ chuyển hướng hạ cánh
Lý do thật sự đằng sau việc chuyển hướng hạ cánh của máy bay này là gì?
Chiều 30/7, một máy bay Boeing 737 MAX 8 đang thực hiện hành trình quốc tế từ Bangkok, Thái Lan đến Phú Quốc đã không hạ cánh tại điểm đến như kế hoạch. Phi hành đoàn chuyển hướng máy bay tới sân bay Tân Sơn Nhất trong thời điểm Phú Quốc xuất hiện mưa dông, gió mạnh và tầm nhìn suy giảm.
Máy bay từ Bangkok bất ngờ chuyển hướng tới Tân Sơn Nhất
Dữ liệu lịch sử chuyến bay trên Flightradar24 cho thấy chuyến VZ982 của Thai Vietjet ngày 30/7 khai thác hành trình từ sân bay Suvarnabhumi, Bangkok đến sân bay quốc tế Phú Quốc.
Chuyến bay dự kiến khởi hành lúc 14h35 nhưng thực tế rời Bangkok vào khoảng 15h21, theo giờ địa phương. Thay vì hoàn thành hành trình tại Phú Quốc, hệ thống theo dõi chuyến bay ghi nhận trạng thái “Diverted to SGN”, tức chuyển hướng tới sân bay Tân Sơn Nhất.
Máy bay được sử dụng mang số đăng ký HS-VZB. Danh bạ tàu bay của Cơ quan Hàng không dân dụng Thái Lan xác nhận đây là chiếc Boeing 737-8, thường được gọi bằng tên thương mại Boeing 737 MAX 8, số xuất xưởng 63898 và do Thai Vietjet khai thác.
Sau khi đáp xuống TP.HCM, chiếc HS-VZB tiếp tục thực hiện chặng Tân Sơn Nhất – Phú Quốc vào khuya cùng ngày. Dữ liệu Flightradar24 cho thấy máy bay rời TP.HCM lúc khoảng 23h48 ngày 30/7 và hạ cánh tại Phú Quốc vào khoảng 0h24 ngày 31/7.
Dữ liệu theo dõi hành trình không công bố nguyên nhân chính thức của quyết định chuyển hướng. Tuy nhiên, thời điểm chuyến bay dự kiến đến Phú Quốc trùng với lúc điều kiện khí tượng tại khu vực sân bay diễn biến bất lợi.
Phú Quốc xuất hiện mưa dông, tầm nhìn giảm còn 4 km
Bản tin thời tiết biển đêm 29 và ngày 30/7 của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết khu vực Vịnh Thái Lan có mưa rào và dông rải rác. Trong mưa dông có khả năng xuất hiện lốc xoáy, gió giật mạnh; tầm nhìn có thể giảm xuống còn 4-10 km. Gió tại khu vực hoạt động theo hướng tây đến tây nam.
Đáng chú ý, dữ liệu quan trắc khí tượng hàng không tại sân bay Phú Quốc lúc 16h30 ngày 30/7 ghi nhận mưa dông, gió hướng tây với tốc độ 17 knot, tương đương hơn 31 km/h. Tầm nhìn tại sân bay khi đó giảm còn khoảng 4 km, đồng thời xuất hiện mây đối lưu CB.
Đến khoảng 17h, khu vực sân bay vẫn có mưa dông. Gió duy trì ở mức 17 knot và tầm nhìn khoảng 7 km.
Mây CB thường gắn với mưa dông, gió giật, nhiễu động và những biến đổi nhanh của điều kiện khí tượng. Trong hoàn cảnh đó, phi hành đoàn có thể bay chờ, thực hiện lại quá trình tiếp cận hoặc chuyển tới sân bay dự bị nếu nhận thấy việc tiếp tục hạ cánh không còn phù hợp.
Cục Hàng không Việt Nam từng yêu cầu tàu bay phải chuyển hướng tới sân bay dự bị nếu đã thực hiện bay lại hai lần nhưng vẫn không thể hạ cánh thành công theo quy trình thông thường, trừ trường hợp bất khả kháng.
Với chuyến VZ982, chưa có thông báo chính thức riêng của hãng xác nhận thời tiết là nguyên nhân duy nhất. Vì vậy, có thể hiểu máy bay chuyển hướng tới Tân Sơn Nhất trong bối cảnh Phú Quốc xuất hiện mưa dông và các điều kiện khai thác bất lợi.
Chuyển hướng hạ cánh có phải tình huống hiếm gặp?
Chuyển hướng hạ cánh, hay “diversion”, không phải tình huống bất thường trong hoạt động hàng không. Đây là một phương án dự phòng được tính toán trong quá trình lập kế hoạch bay, nhằm đưa máy bay xuống một sân bay phù hợp khi điểm đến ban đầu không còn đáp ứng điều kiện khai thác.
Xét trên tổng số chuyến bay, tỷ lệ chuyển hướng tương đối thấp. Bảng thống kê hiện hành của Cục Thống kê Giao thông Mỹ ghi nhận các chuyến bị chuyển hướng chiếm khoảng 0,29%, tương đương gần 3 chuyến trong mỗi 1.000 chuyến được thống kê. Đây là số liệu tham khảo tại Mỹ, không đại diện cho toàn bộ hoạt động hàng không thế giới hoặc Việt Nam.
Thời tiết xấu là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất, gồm mưa dông, sương mù, gió ngang mạnh, đứt gió, mây thấp hoặc tầm nhìn không đạt tiêu chuẩn. Cục Hàng không Việt Nam từng ghi nhận nhiều chuyến phải bay chờ và chuyển hướng sang sân bay dự bị khi Nội Bài xuất hiện mưa dông mạnh, gió giật và tầm nhìn giảm sâu.
Ngoài thời tiết, máy bay có thể đổi hướng do đường băng đóng cửa, sân bay quá tải, bất thường kỹ thuật, hành khách cần cấp cứu, nguy cơ an ninh hoặc gián đoạn kiểm soát không lưu. Lượng nhiên liệu còn lại, khoảng cách tới sân bay thay thế và điều kiện thời tiết tại đó cũng là những yếu tố quan trọng khi lựa chọn nơi hạ cánh.
Do đó, một chuyến bay chuyển hướng không mặc nhiên đồng nghĩa máy bay đang gặp sự cố nguy hiểm hay sắp cạn nhiên liệu. Trong nhiều trường hợp, đây chính là quyết định chủ động được đưa ra đủ sớm để duy trì lượng nhiên liệu dự phòng và bảo đảm an toàn cho hành khách, tổ bay.